Malazgirt Savaşı İlerlemenin Gerilemeye Karşı Zaferidir

  Malazgirt savaşı devrimci mücadele için güzel bir örnektir çünkü bir nevi bir burjuva devrimidir. Bu savaşta sadece iki taraf değil Bizans ve onun zulmettiği halklar karşı karşıya gelmiştir.

 Malazgirt savaşından ziyade Malazgirt savaşı dışında yaşanan olaylar önemlidir. Bizans, onlarca gruba dini ve etnik durumlar yüzünden zulmetmiştir.

 Monofizitler, Kalkedon Konsilinde İsa'nın hem tanrısal hem insani yönü bulunduğu fikrine karşı çıkan Hristiyanlardır. Mısırdan Ermenistan'a uzanan bir coğrafyaya yayılan bu Hristiyanlar Bizans'ın mezhep rekabetinden dolayı zulme uğramıştır. Bizans bunları kafirlik ile suçlamış ve bu fikri savunan din ve devlet görevlileri sürgün edilmiş ve öldürülmüştür. Suriye ve Mısırlı Monofizitler, İslamiyet'i kabul ederek Bizans baskısından kurtulmak için Araplarla işbirliği yapmış ermeni Monofizitler ise başarısız olmuştur. Bizans, bazı dini ibadet yerlerini kapatmıştır. Daha önceki yazılardan birinde(Mezheplerin nasıl çıktığı ile ilgili yazımı okumak için link) bahsettiğim gibi, mezhepler arası çatışma bir sermaye oyunudur. Bizans'ın monofizitlere karşı bu tutumu da bir sermaye hareketidir.

 4 ve 6. yüzyıllarda Bizans Yahudilere karşı sistematik olmayan zulümler başlattı. Justinianus döneminde sinagog yapımı yasaklandı ve bazı sinagoglar kiliseye çevrildi. Bazı bölgelerde Yahudiler zorla vaftiz edildi ve İbranice dualar yasaklandı. Yahudilere zorla Hristiyanlık eğitimi verildi. Herakleisos döneminde çıkan Bizans-Sasani savaşında Yahudiler Sasanilerle işbirliği yaptığı için Bizans büyük katliamlar yaptı. Bütün Yahudilere zorla vaftiz dayatıldı. Aziz Yohannes Hrisostomos tarafından Yahudilik karşıtı hutbeler yayınlandı.

 Theodosius döneminde paganlık yasaklandı ve tapınaklar yıkıldı Serapeum olayı bu dönemde çatışmaları zirveye çıkardı. Pagan filozoflar susturuldu ve öldürüldü. Pagan eserler yok edildi. Justinianus felsefe okullarını kapattı.

 1. Boris döneminde Bulgarlar Hristiyanlığı kabul ettiği zaman patriklik için Bizans ile çatışmalar yaşadı. Bizans, Bulgarları asimile etti ve uzun süre onlara işkence etti. 4. Konstantin Asparuh liderliğindeki Bulgarların üstüne ordu gönderdi. Justinian Anchialos mevkinde Bulgarlara saldırdı. Bütün bunlara rağmen Araplar İstanbulu kuşattığı zaman Bulgarlar Bizansı kurtardı ancak Bizans Marcealle mevkinde Bulgar ordusuna saldırdı. Bizans Pliskayı yaktığı zaman Bulgarlar İstanbulu kuşattı ve Nikeforos öldürüldü. Yeni Bizans imparatoru Bulgarları barış bahanesi ile silahsız görüşmeye çağırıp Bulgar kralını öldürdü. Acheolosda Bizans yine Bulgar ordusuna karşı kaybetti. Trajanda işgalci Bizans ordusu yine Bulgarlar tarafından perişan edildi. Kleidion savaşında 15.000 kişinin tek gözü Bizans askerleri tarafından imparatorun emri ile boğuldu. Bulgar kralı bu haber üstüne kalp krizi geçirince Bizans Bulgaristanı işgal etti ve Bulgarlardan ağır vergiler aldı.

 İslamiyetten önce bazı Arap Hristiyanlar dahi Bizans tarafından hor görülür ve çifte vergiye tabi tutulurdu. Sasanilerle Bizans savaşa girdiğinde Sasanilerle işbirliği yapan birçok arap oldu. İslamiyet ile birlikte yapılan baskılar devam etti. Muhammed hakkında kışkırtıcı kareografiler teşvik edildi ve Müslümanlar isyancı olarak damgalandı. Bizans bazı yerlerde camileri yıktı. Barlam ve Yozafat hikayelerinde Budizm ve İslamiyet ile alay edildi. Mekke ve Medineye sefer yapılıp kabenin ve mescidi nebevinin yıkılması için sefer planları yapıldı. Müslümanlardan gelen elçi Hâris bin Umeyr el-Ezdî öldürülünce yapılan mute savaşının yenilmesinden Bizanslı Araplar sorumlu tutuldu ve katledildi. Yermük savaşında geri çekilen Bizans Süryani ve Arap köylerini yaktı. Giritte camiler yıkıldı ve Müslümanlar katledildi. Kilikyada içme sularına zehir katıldı, müslümanların tarlalarına el konuldu. Erzurum Malatya ve Tarsusdaki Müslüman Arapların mallarına el konuldu. Müslüman esirlerden Hristiyan olmayanlarına işkence edildi ve arena dövüşlerinde kullanıldı. Hutbelerde İslamiyet için hakaretler edildi. Suriye ve Filistinde köyler yakıldı ve çocuklar kaçırıldı. Akdeniz kıyısındaki Arap şehirleri Bizans akımlarına uğradı ve yağmalanıp yakıldı.

9.yy da Bizans imparatorluğu Gürcülerin önem verdiği topraklara saldırıp onları vergi vermeye zorlamıştır. Romanosun ölümü ile topraklarını geri alan Gürcüler tekrar işgal edilmiştir. Bazı Gürcü krallar Bizansa köle yapılmıştır. Bizans sık sık Gürcüler arasında saygıdeğer kişileri esir almıştır. II.Basileios Gürcistanı işgal edip Gürcistan prensini esir almıştır. 11.yy'ın başlarında bizans gürcülerden ağır vergiler almıştır. Gürcülerin dini bağımsızlığını ihlal eden Bizans Gürcistanda aristokratlari kiskirtip Gürcistanda istikrarsızlık oluşturmuştur. Bizans Selçuklulara karşı Gürcüleri zorla cepheye sürmüştür. Kiliselerden ve köprülerden ekstra vergi alan Bizans Gürcüleri bazen sürgün etmiştir. 11 ve 12.yy da Bizans gürcü kiliselerini Yunan Ortodoks kilisesine bağlamış ve kitapları Yok etmiştir.

 Bizans, Vandal krallığını işgal ettiği zamandan beri Berberilere zulüm etmiştir. Pagan ve Hristiyan olan berberiler Bizans tarafından hor görülmüştür. Bazı kaynaklar kadınlara tecavüz edildiği çocukların kaçırılıp öldürüldüğü gibi hadiseleri kayda geçmiştir. Donatist Hristiyan kiliseleri kapatılmış ve ağır vergiler almıştır. Bu durum nedeniyle berberiler Müslümanlarla işbirliği yapmış ve İslamiyeti kabul etmiştir. Antalas isyanında onbinlerce insan katledilmiştir. Ağır vergiler alınmış ve topraklara el konmuştur. İşkenceyle yerel halk vaftiz edilmiştir. Angarya çalıştırma yapılmış ve yemeklere zehirler katılarak insanların öldürülmüştür. Halka zorla kale inşa ettirilmiş ve bu kalelerde yerel halk çalıştırılmıştır.

 Lazlar ise Bizans'ın asimilasyonuna uğramıştır. Bizans Lazcayı yasaklamış deniz ticaretini engellemiştir. Mezarlıklar ve Kiliseler Bizans tarafından tahrip edilmiştir. Lazlar zorla ajan olarak kullanılmıştır ve sürgün edilmiştir. Ağır vergiler alınmıştır. General bessas ve rufinus kadınlara tecavüz etmiş ve köylere baskınlar yapıp mallara el koymuştur. Din adamları sürgün edilmiş askeri zararları karşılamakla görevlendirilmiştir. Birçok Laz köyü yakılmış ve birçok kişi idam edilmiştir.

 İberyalılar, Gürcistanın doğusunda yaşayan bir halktı ve Gürcü kilisesine bağlı kalmak istiyordu. Bizans bu bölgedeki kiliselerde bulunan din adamlarını öldürdü ve kendi din adamlarını buraya zorla tayin etti. Buradaki birçok kişi sürgün edildi. Gürcüce ayinler yapılınca Bizans afaroz tehditleri gönderdi.

 Güney Anadoluda yaşamış İsauria halkı Bizans tarafından haydut olarak damgalanmış ve ağır vergilere tabi tutulmuştur. Zoraki askerlik yaptırılmış ve köyleri yakılmıştır. Trakya civarına sürgün edilen bu halk Bizans tarafından soykırıma uğramıştır.

 Maziler yada Mazaka halkı kuraklık gibi yoksulluk dönemlerinde bile ağır vergilere tabi olur vergi ödeyemeyenlerin malları zenginlere verilir ve angarya çalıştırılırdı. Zorla göç ettirildikleri zaman ailelerini dahi almalarına izin verilmezdi. Askerler bu köyleri yağmalamakta serbestti ve karşı çıkanlar idam edilirdi. Thomas isyanında bu halk soykırımla yok edildi.

Nesturiler Efes Lonsili sonrası sapkın ilan edildi ve ayinleri yasaklandı. Kiliselere girişleri yasaklandı ve hepsi afaroz edildi. Bizans-Sasani savaşında Bizans Nesturi köylerini yaktı ve halkı katletti. Nisibis okulu ve Nesturi kiliseleri kapatıldı ve Nesturiler sürgün edildi. Toplu ayinlere Bizans askerleri baskınlar yaptı ve hepsi kılıçtan geçirildi.

 Bunlar ve daha fazlası yalnızca kaynaklarda yer almasına izin verilip bir korku imparatorluğu inşaa edildiği halklardır. bu halklara ek olarak zulğm gören bazı halklar şunlardır: Kurmanci, gorani, zazaki, kelhuri, leki, luri, hewrami, feyli, afrini, botani, pehleweni, teliş, zineyi, silemani, zengeneyi, gehwareyi, kulgayeyi, kirmanşani, badini, mukiryani, arianistler, parsikler, taron zerdüştleri, sofene zerdüştleri, adiabene zerdüştleri, moxoene, arşakuni, lazika, iberya zerdüştleri, urartu zerdüştleri, edessa zerdüştleri, med zerdüştleri, maniheistler, paulikyanlar, bogomiller, mazdekçi göçmenler, zazaki zerdüştleri, Antiokhosçu zerdüştler, proto yezidiler

 Malazgirt savaşı yapılmadan önce Selçuklu ordusu Bağdattaki Sünni-Şii mezhebi çatışmasını bitirip Sünni ve Şii halifelerin uzlaşması için Abbasi halifesinin siyasi yetkisini elinden almıştır. Dini sebeplerle yapılacak zulmün önüne geçmeleriyle beraber Bizans ordusu Selçukluların üstüne bir sefere çıkmış ve bu sefer sırasında çeşitli köyleri yağmalayıp o köylerdeki halkı katletmiş ve zorla ordusuna katmıştır. Muharebe sırasında sermaye sınıfını temsil eden Bizans ve ileride proleterya sınıfına evrilecek olan ezilen grubu temsil eden Selçuklu ordusu yaptığı savaş sırasında bizans ordusundaki azınlıklar ve mazlumlar taraf değiştirmiş ve Bizans ağır bir yenilgiye uğramıştır. Bu savaş sonrası anadoluda beylikler dönemi başlamış ve bu beylikler tüccarlar için hanlar inşa etmiş ve aristokrasi ile burjuvaziyi karşı karşıya getirmiştir. Zenginleşen burjuvazi proleterya sınıfını doğurmuş ve proleterya devriminin temelleri atılmıştır. Ancak Selçuklu devrimi başarılı bir burjuvazi devrimi olamamış sonradan iktidarı elde eden aristokratlar tekrar mutlak egemenliği sağlamıştır. Sasaniler, Safeviler ve Türkiye gibi burjuvazi devrimi denemeleri arasına girmiş ancak sahte devrimler karşısında sönük kalmıştır.

İnstagram