HALKU’l-KUR’ÂN:KUR'AN MAHLUK MUDUR?

 İbn abbasdan gelen bir rivayet kur’an mahluktur demenin haram olduğunu söyler ancak bu hadis sahih değildir. ibn abbas ömer bin hattab ile girdiği bir tartışmada peygamberin kuran ayetine denk bir vasiyet yazabileceğini savunarak dalalete düşmüştür. bu nedenle kendisinden sahih hadis alınmaz.

ibn hadi enes bin malikten kur’an’ın mahluk olduğunu söylemenin haram kılındığına dair bir hadis nakletmiştir ancak bu hadis muteber kaynaklarda zayıf olarak nitelendirilmiştir. ayrıca ibn adinin arapça bilgisinin zayıf olduğu nakledilmiş ve kendisi bu konuda birbirine zıt hadisler nakletmiştir.

kays bin errabbi cafer bin muhammede kuran mahluk demek caiz midir diye sorduğunda kuran mahluktur diyenin tövbe edilmediği takdirde öldürüleceğini söylediğini nakletmiştir ancak bu hadis sahih değildir.

Halku’l Kur’an fikrine karşı çıkanlar habeş kralı necaşiden aktarılan bir rivayeti de kaynak alır. rivayete göre sahabeden birisi incil okunurken güldüğü zaman habeş kralı necaşi allahın kelamını dinlerken gülmek yakışır mı diye bir cevap vermiştir. hristiyanların incil için isanın sözleri olması nedeniyle yaratılmış olamaz çünkü ebedidir demesi nedeniyle israiliyat kaynaklarını kabul edenler bu ikisini dikkate alarak incil mahluk değildir o zaman kuran da mahluk değildir demiştir. Halku’l Kur’an fikrini savunanlar, isanın kelimetullah olmasını ve yaratılmış olmasını delil gösterip kur’an da yaratılmıştır demişitr.

sahih olarak nıtelendirilen hadis kaynakları sahabenin kur’anın mahluk olup olmadığı hakkında tartışmaya girmediğini belirtmiştir.

Yuhanna ed dımeşki, isanın allahın kelimesi olduğunu kur’anın da allahı kelimesi olduğunu isanın yaratılmış olması durumunda kur’anın da yaratılmış olduğunu söylemesi üzerine halkul kuran fikri kelam tartışmalarında güç kazandırmıştır.

Kur’an’ın mahluk olmadığına yönelik argümanlardan birisi kelam sıfatının ilahi olmasıdır. ancak ilahi sıfat mahluk olmaya engel değildir. çünkü allah her şeye kadirdir.

araf 54’de yaratmak da emretmek de ona özgüdür ifadesini kuran bir emirdir dolayısıyla emredilen kurandır ve yaratmaktan ayrı olarak nitelendirilmiştir şeklinde yorumlayarak halkul kurana karşı çıkanlar olmuştur ancak kur’an dileyen iman etsin dileyen inkar etsin diyerek kendisini emirden farklı bir noktaya koymuştur ve allah yaratmak ve emretmek ayrı bir şey olsa emretmeyi de yaratmaya kadirdir

kur’anın lafzı ve kur’anın manası ayrımına giderek lafzı yaratılmıştır diyenler de olmuştur ancak kur’anın mutlak bir manası yoktur. kur’anı okuyan insan anlamı kendisi yaratır. kur’anın içinde insanı eğriliğe götürecek yorumlar çıkarılabilir. allah kuranın mutlak anlamını bilmektedir. bilinmek de var olmayı gerektirir ve var olmak yaratılmayı gerektirir. bunun aksi aklen muhaldir ve aklen muhalin reddedilmemesi kur’an mahluk olamaz demeyi yanlışa çıkarır.

Instagram